Klasy urządzeń do stosowania w instalacji według PN-EN 61140:2016-07

Klasy urządzeń do stosowania w instalacji według PN-EN 61140:2016-07

Norma PN-EN 61140:2016-07 Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń wyróżnia cztery klasy urządzeń: 0, I, II oraz III. Oprócz podstawowych zaleceń dotyczących przyłączania do instalacji rozdział 7 Normy zawiera warunki obowiązujące wytwórców urządzeń oraz sugestie dla krajowych komitetów technicznych.

Tabela 1. Klasy urządzeń elektrycznych

Klasa

Opis oznakowania

Znak graficzny

Przyłączenie do instalacji

0

Brak oznakowania

Brak

Za pomocą przewodu i wtyczki do obwodu o napięciu do 150 V*

I

Oznakowanie zacisku do przyłączenia przewodu ochronnego znakiem graficznym lub literami PE, lub zielonożółtą kombinacją kolorów

Połączenie zacisku z ochronnym układem połączeń wyrównawczych instalacji

II

Oznakowanie graficzne

Nie stosować połączeń ze środkami ochrony w instalacji

III

Oznakowanie graficzne

Przyłączenie tylko do układu SELV lub PELV

* Norma [1] zaleca wycofanie urządzeń klasy 0

Zgodnie z zapisami Normy do klasy 0 zalicza się urządzenia z izolacją zapewniającą tylko ochronę podstawową. Urządzenia te nie mają ochrony przy uszkodzeniu.

Do klasy I zaliczane są urządzenia spełniające co najmniej jeden warunek ochrony podstawowej. Najczęściej mają izolację podstawową, a poprzez przyłączenie do przewodu ochronnego także ochronę przy uszkodzeniu. Omawiany dokument zaleca, aby w przypadku przyłączania urządzenia klasy I do instalacji wielożyłowym przewodem giętkim przy zerwaniu takiego połączenia przewód ochronny był ostatnim przerywanym elementem przewodu.

Urządzenia zaliczane do klasy II muszą mieć izolację podstawową oraz izolację dodatkową zapewniające zarówno ochronę podstawową, jak i ochronę przy uszkodzeniu lub izolację wzmocnioną zapewniającą tako ochronę podstawową, jak ochronę przy uszkodzeniu. W standardowych rozwiązaniach urządzenia klasy II nie powinny być podłączane do przewodu ochronnego.

Ostatnią grupę tworzą urządzenia zaliczane do klasy III oznaczane odpowiednim znakiem graficznym (por. tabela 1). Urządzenia tej klasy muszą być zasilane z instalacji o napięciu nieprzekraczającym 50 V przy prądzie zmiennym AC lub wartości 120 V przy prądzie stałym DC, w którym nie występują tętnienia. Zgodnie z zapisem zawartym w dokumencie, prąd stały nietętniący to umownie określony prąd zawierający składową sinusoidalną o wartości skutecznej nieprzekraczającej 10% wartości prądu stałego. Norma zakazuje wyposażanie urządzeń klasy III w środki umożliwiające ich połączenie z przewodem ochronnym.

Autor: mgr inż. Janusz Strzyżewski, członek Centralnego Kolegium Sekcji Instalacji i Urządzeń Elektrycznych